Жоғарыға

Дивиденд дегеніміз не?

Материал приведенный ниже носит исключительно информативный характер и не является инвестиционной рекомендацией, руководством к инвестированию и инвестиционной деятельности.
Бұл не? 
Дивиденд – бұл компанияның өз акционерлеріне компания табысынан беретін бір бөлік төлемі. Дивидендтер көбінесе тоқсан сайын қолма-қол ақшамен төленеді. Дивидендтер тек акциялар мен депозитарлық қолхаттар (үлескерлік қағаздар) бойынша төленеді. 

Дивидендтерді қалай түсінуге болады

Қор нарығының инвесторлары екі негізгі жолмен табыс ала алады: акциялар бағасының өсуі және дивидендтер арқылы. Дивиденд – бұл компанияның өз акционерлеріне компания табысының бір бөлігін беретін төлемі. Дегенмен, компаниялардан дивидендтер төлеу талап етілмейді – қаржылық жағдайына немесе жоспарларына байланысты олар пайданы көбірек қызметкерлерді жалдау немесе өнім желісін кеңейту арқылы қайта инвестициялауы мүмкін. Дивидендтерді әдетте тұрақты, жетілген компаниялар төлейді. 

Акционерлерге дивидендтер төлеуді директорлар кеңесі бекітуі керек. Бұл басқару органы акционерлердің мүдделерін білдіру үшін таңдалған компанияның кеңесшілерінен тұрады. Дивидендтерді төлеу мерзімін компания басшылығы белгілейді, ал бұл төлемнің орын алуы немесе алмауы директорлар кеңесінің шешімімен анықталады. 

Мысал:
Коммуналдық кәсіпорындар көбінесе біршама тұрақты табысы бар жетілген компаниялар болып табылады, сондықтан олар әдетте өз акционерлеріне дивидендтер төлейді. Ал жас технологиялық компаниялар өсуге бағытталған, сондықтан олар инвестицияны өздеріне салғанды жөн көреді. Мысалы, NextEra Energy 2020 жылдың үшінші тоқсанында бір акцияға 1,40 доллар көлемінде дивиденд төлесе, GoPro компаниясы, 2020 жылдың үшінші тоқсанындағы жағдай бойынша, ешқашан дивиденд төлемеген. 

Қорытынды 

Дивиденд ағаштан түскен піскен алма секілді.

Ағаш – сізге жемісінің бір бөлігін беретін компания. Инвестор ретінде сізде таңдау бар: алманы сақтау (және алмадан джем жасауыңыз мүмкін) немесе оны басқа ағаш өсіру үмітімен отырғызу.  


Инвестор үшін дивидендтер қалай жұмыс істейді 

Компания белгілеген уақытта әрбір акционер дивидендтер алуға құқылы. Әдетте, сіздің акцияларыңызды брокерлік компания басқарады, сондықтан ол сіздің атыңыздан дивиденд төлемдерін қабылдап, оларды шотыңызға таратады. 


Дивидендтер төлейтін компаниялар 

Жас компаниялар өздерінің ақшасын ескі компанияларға қарағанда басқаша жұмсайды, өйткені олардың басымдылықтары әртүрлі. Жас компаниялар әлі де өсу кезеңінде болуы мүмкін, сондықтан олар дивидендтер төлемейді. Неғұрлым жетілген компаниялар жиірек төлейді. 

  • Өсу акциялары: компаниялардың өсу мүмкіндіктері болып тұрған кезде, акционерлерге төлем ұсынғаннан гөрі, кірісті өздеріне қайта инвестициялау орынды болуы мүмкін. Мысалы, егер компания инновациялық бағдарламалық жасақтаманы жаңа жасаған болса, қысқа мерзімді мақсат оны тұтынушыларға сату болуы мүмкін, сондықтан компания акционерлерге дивидендтер төлеудің орнына көбірек сатушыларды жалдауға инвестициялауы мүмкін. 
  • Жетілген акциялар: компаниялар өсіп, тұрақты табысқа ие болғанда, олар дивидендтік саясатына байланысты одан әрі өсуге инвестиция салмай, акционерлерді дивидендтермен марапаттайды. 

Компанияның жасына немесе мөлшеріне қарамастан, оның басшылары акционерлер үшін не жақсы екенін шешуі керек: дивидендтер төлеу, әрі қарай өсу үшін инвестициялау немесе қарызды өтеу. Бұл шешім көптеген факторларға, соның ішінде компанияның өсу кезеңіне байланысты болады. 


Дивидендтерге қатысты маңызды күндер 

Ақшалай дивидендтер төлейтін компаниялар, әдетте, оларды тоқсан сайын немесе егер бұл арнайы дивиденд болса, біржолғы сомада төлейді. Дивиденд алғыңыз келеді ме? Онда уақытында тіркеліңіз. Сізге көмектесетін кесте: 

  • Жариялау күні: Бұл компанияның директорлар кеңесі дивиденд мөлшерін, жазба күнін және төлеу күнін жариялайтын күн. 
  • Бұрынғы дивиденд күні (кесілу күні): бұл күнді күнтізбеңізде дөңгелектеңіз. Осы күнге дейін акцияларды сатып алмасаңыз, дивидендтер алмайсыз. Келесі дивиденд жарияланғанша күтуге тура келеді. Акцияларды сатып алу әдетте есеп айырысу үшін екі күнді қажет ететіндіктен, дивидендтің бұрынғы күні - жазба күнінен бір күн бұрын. Дивидендті алу үшін бұрынғы дивиденд күніне дейін акцияларды сатып алу керек. 
  • Жазба күні: Бұл жарияланған дивидендті алу үшін акционер болу керек күн. Акцияларды сатып алуға тапсырысыңыз бен ресми акционер болғаныңыздың арасында әдетте кідіріс (әдетте екі күн) болады. Әуежайдағы сияқты ерте келіңіз.
  • Төлеу күні: дивидендтер құқығы бар акционерлерге қашан төленетін болады (яғни, жазба күні тіркелген акционерлер). Брокерлік шотыңызда қалдырған нұсқауларға байланысты ақша шотыңызда қолма-қол ақша ретінде пайда болуы немесе дивидендті шығарған компанияға қайта инвестициялануы мүмкін.

Дивидендтердің акция бағасына әсері 

Дивидендтер нарыққа компанияның қаншалықты жақсы жұмыс істейтіні туралы маңызды сигналдар жібере алады. Бұл дивидендтік шешімдер акция бағасының көтерілуіне немесе төмендеуіне әкелуі мүмкін дегенді білдіреді. 

  • Дивидендтер акциялардың бағасын қалай көтере алады: Дивидендтер компанияның күтілетін кірісін белгілейді және акционерлерге компанияға инвестиция салғаны үшін сыйлық ретінде қарастырылуы мүмкін. Егер компания жаңа немесе ұлғайтылған дивидендтер туралы жарияласа, бұл акцияны инвесторлардың белгілі бір сегменті үшін тартымды ете алады. Егер сіз акциялардан сенімді табыс іздейтін ұзақ мерзімді инвестор болсаңыз, дивидендтер сіз үшін әсіресе тартымды. 
  • Дивидендтер акциялардың бағасына қалай кері әсер етуі мүмкін: Егер компания дивидендтерді қысқарту туралы жарияласа, бұл бизнестің күресіп жатқанының белгісі болуы мүмкін. Компаниялар, әдетте, дивиденд мөлшерлемесін сақтай алатынына сенімді болған жағдайда ғана дивидендтер ұсынады, бұл ішінара тұрақты пайдаға байланысты болуы мүмкін, өйткені олар дивидендтерді қысқартуға байланысты теріс сигналдан аулақ болғысы келеді. 

Компаниялар неліктен дивиденд төлейді?

Дивидендтерді табысты компаниялар (немесе пайда табу тарихы бар компаниялар) төлейді. Компаниялар өз пайдаларымен үш нәрсені жасай алады: акционерлерді сыйақымен разылау, қарызды төлеу немесе өсуге қайта инвестициялау. 

Кәсіпорын басшылығы кірісті қалай басқару керектігін шешуі керек. Дивидендтер акционерлердің мүдделеріне сай келеді деп есептейтін компаниялар үшін жақсы нұсқа болуы мүмкін. Ақшалай төлемдерді алу кейбір акционерлер үшін айқын артықшылық болып табылады, бірақ міндетті түрде ең тиімді нұсқа емес. Егер компанияның айтарлықтай қарызы болса, дивидендтер төлеу кейбір операциялық проблемаларды тудыруы мүмкін, бұл сайып келгенде бизнеске зиян тигізеді. Егер компанияның өсу мүмкіндігі үлкен болса, акционерлер оның орнына сол мүмкіндікке инвестиция салғанын қалайды, мысалы, көбірек дүкендер салу арқылы. 


Дивидендтік инвестицияларға қызығушылық

Дивидендтердің кірістілігі - жыл сайын дивиденд түрінде төленетін акция бағасының пайызы. Бұл көрсеткіш көбінесе облигациядағы купон мөлшерлемесімен салыстырылады, себебі екеуі де инвесторлардың инвестициясының бағасына қатысты алатын ақшалай кіріс сомасын өлшейді. 

Дивидендтердің кірістілігі жоғары компаниялар консервативті акциялар инвесторлары үшін тартымды болады. Дивидендтік кірістілігі төмен немесе жоқ акциялар пайдасыз болуы немесе болашақ мүмкіндіктерге инвестициялануы мүмкін. Олар әдетте өсу қорлары ретінде жіктеледі және дивиденд төлейтін акцияларға қарағанда әртүрлі инвестициялық артықшылықтарға ие болуы мүмкін. 


Сыйақы 

Tabys мобильді қосымшасында биржалық ноталар бойынша купондар – сыйақылар төленеді. Сыйақының дивидендтерден айырмашылығы олар меншікті капитал болып табылмайтын қарыз және басқа бағалы қағаздардың (акциялар, депозитарлық қолхаттар) иелеріне өз қаражатын пайдаланғаны үшін пайыз ретінде төленетіндігінде. 

Tabys-тағы мына биржалық ноталар тоқсан сайын купондарды (дивидендтерді) төлейді: 

  • АҚШ-тың технологиялық акциялары (IXN), АҚШ-тың жоғары дивидендтік акциялары (IXD). 
  • АҚШ-тың жоғары кірісті облигациясы (IXY) биржалық нотасы ай сайын купондарды төлейді. 
  • Қазақстандық компаниялардың акцияларының (QZP) және Қазақстандық әкімшіліктегі компаниялардың акцияларынының (QZA) биржалық ноталарына купон жыл сайын төленеді. 

Источники:

  1. Robinhood.com